Neuro-inflammatie en neurologische (psychische) aandoeningen.

Updated: Mar 16

In dit artikel leg ik uit dat (chronische systemische) laaggradige ontsteking het centrale mechanisme is achter (westerse) chronische niet overdraagbare aandoeningen en ziekten. Hier vallen uiteraard ook neurologische en psychische aandoeningen onder. Ontsteking van het zenuwstelsel en brein genaamd neuro-inflammatie zit hier namelijk aan vast. Wetenschap laat zien dat bij depressie, angststoornissen, schizofrenie, AD(H)D, autisme, multiple sclerose, migraine, alzheimer, parkinson, epilepsie, fibromyalgie, traumatic brain injury (whiplash), PTSS, burnout en chronisch vermoeidheidssyndroom neuro-inflammatie als centraal achterliggend mechanisme een rol speelt. Specifieke genetische- en omgevingsfactoren zijn bepalend voor 'jouw' ziekte.


Inflammatie is 'Vriend en vijand'

Stress en inflammatie is het mechanisme achter aanpassing en overleving. Het is een reactie en proces van het lijf op allerlei niveau's zoals het immuunsysteem om te groeien en bijvoorbeeld slimmer te worden. Het gaat er alleen om dat het niet teveel, te lang of te vaak is. Het lichaam volgt een ritme dat is ontstaan door onze evolutiehistorie. Een ritme is bijvoorbeeld dag en nacht (circadiaanse ritme). Zo laat onderzoek zien dat mensen die hun bioritme verstoort hebben, door bijvoorbeeld nachtwerk, meer kans hebben op chronische ziekten. Kortdurende inflammatie en immuunactiviteit is dus over het algemeen adaptief (gezond) en een chronisch of overmatige reactie doet schade en zorgt ervoor dat (hersen)weefsel afneemt (atrofieert). Zo zijn hoge cortisol waarden neurotoxisch en is te zien bij depressieve mensen dat hun hippocampus kleiner wordt door de destructieve werking.


Hieronder een illustratie uit een wetenschappelijk artikel. Wellicht wat complex, maar wel een mooie weergave waarin u het onderscheid kunt zien tussen de positieve en negatieve effecten van neuro-inflammatie.


Toelichting: IL (interleukine), TNF en IFNy zijn cytokinen (signaal moleculen) die verspreid worden door (immuun)cellen, waarop andere (immuun)cellen en dus ook breincellen (neuronen) reageren. Het lichaam is een systeem van triljarden cellen die met elkaar communiceren via allerlei 'kanalen'. De communicatie is te onderscheiden in signalen die 'veiligheid of gevaar' en ook activatie of deactivatie aangeven.


Links Rechts

kortdurend en mild is gezond Chronisch en hoog is ongezond

Bron: Neuroinflammation: The Devil is in the Details (2016)


Neuro-inflammatie en neuropsychologische aandoeningen

Er worden allerlei verschillende cytokinen en signaalmoleculen gezien bij de verschillende ziektebeelden. Eigenlijk probeert het lichaam via deze moleculen het lichaam te repareren en te genezen. Helaas wordt er voor veel mensen met deze aandoeningen te weinig gedaan. Dit komt omdat er in de reguliere gezondheidszorg niet wordt gekeken naar de oorzaak van neuro-inflammatie en laaggradige ontsteking. Het komt normaliter neer op symptoombestrijding. Zie onderstaande tabel uit een wetenschappelijk bron die aangeeft welke cytokinen gezien worden bij bepaalde neurologische ziektebeelden.


Bron: Modulating Neuroinflammation to Treat Neuropsychiatric Disorders (2017).


Negatieve effecten van neuro-inflammatie gezien bij hersenscans

Het is al lange tijd bekend via fMRI dat er een verband is tussen een kleinere hippocampus en mensen met een depressie. Onderzochte mensen met AD(H)D hebben een twee keer kleinere amygdala, een kleinere Hippocampus, n. accumbens, n. caudate, putamen en een kleiner brein over het algeheel, in vergelijking met andere mensen. Het is ook een kip en ei verhaal, van wat leidt nou tot wat. Wellicht is het kleinere brein of delen de oorzaak en niet het gevolg. Het is echter goed en duidelijk aangetoond, hoe chronische inflammatie en hoge cortisol waarden toxisch zijn voor ons lichaam en brein. Bij AD(H)D is overigens gezien (zie onderstaande grafiek en bron) dat bij het gebruik van neuro-stimulanten (medicijnen), breingebieden minder klein zijn dan bij de controlegroep. Gelukkig is het zo dat ons lichaam en brein plastisch is. Er kan zowel in de negatieve als positieve zin veel veranderen, echter gebeurd dat niet over een dag, waarbij er uiteraard grenzen zijn van herstel.


Bron: Subcortical brain volume differences in participants with attention deficit hyperactivity disorder in children and adults: a cross-sectional mega-analysis (2017).



Hoe inflammatie leidt tot psychische klachten, zoals angst of depressie en vice versa

Een tijger, sociale afwijzing, werkstress of een andere vorm van psychosociale stress activeert immuuncellen die op hun beurt weer stressvolle emoties, gedachten en psychische klachten activeren. Gevaar vanuit het immuunsysteem activeert o.a. de centrale emotie angst in ons. Dit is evolutionair logisch, want bij gevaar intern kunnen we nieuwe gevaren die energie kosten er niet bij gebruiken. Angst is er dus voor om ons te remmen, te beschermen via o.a. gedrag zoals vermijding en vluchten. Wanneer wij bijvoorbeeld last hebben van een griep en het lijf is druk bezig is met een virus bestrijden, wat bakken met energie kost, dan is het niet handig om uit je bed te komen en allerlei moeilijke of zware taken te gaan doen. Dit staat in de weg van een genezingsproces en kan er toe leiden dat je van een griep naar een longontsteking gaat.

Ons immuunsysteem wordt ook geactiveerd door allerlei andere vormen van stress, zoals voeding, hitte, koude, bacteriën, alcohol, luchtvervuiling, chemicaliën enzovoorts. Kortdurend is dit meestal geen enkel probleem of juist helpend. Chronisch leidt dit tot een proces waar ons lichaam en brein moeilijk uitkomt en langzaam in verval raakt.


Toelichting illustratie: Emoties, gedachten (psychische stress) activeren stresshormonen die weer het immuunsysteem activeren via cytokinen die weer op hun beurt inflammatie verhogen en leiden tot activatie of deactivatie van bepaalde breindelen, wat weer leidt tot psychische klachten zoals angst, piekeren, hyperalertheid, vermijding en emotionele disregulatie. Voila, een negatieve spiraal.


Bron: Inflammation in Fear- and Anxiety-Based Disorders: PTSD, GAD, and Beyond (2017)


Conclusie

Om gezondheid te bereiken zal lichaam en psyche gezien moeten worden als een samenwerkend evolutionair geheel. Daarbij dient er meer te worden gedacht in oorzaken en oplossingen in plaats van oorzaak en oplossing. De onderliggende chronische systemische laaggradige ontsteking en neuro-inflammatie is het gevolg van een probleem of problemen dat het lichaam al lange tijd niet heeft kunnen oplossen. Bent u op zoek naar meer gezondheid, energie of een leuker leven en kan wel ondersteuning gebruiken in hoe dit te realiseren in uw (drukke) westerse bestaan? Zoek eventueel verdere ondersteuning bij upotential.nl of een andere klinische-PsychoNeuroImmunologische (k-PNI) therapeut/arts.


Auteur: drs. S. Knobben (psycholoog en k-PNI therapeut bij upotential.nl)




270 views0 comments

Recent Posts

See All