Laaggradige ontsteking: Het proces achter moderne ziektebeelden

Updated: Jun 6

Het aantal mensen met chronische moderne niet overdraagbare aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, diabetes, longziekten, psychische stoornissen, auto-immuunziekten en kanker is dramatisch gestegen over de laatste drie decennia. Als de trend doorzet krijgt 1 op de 2 personen kanker. Bovendien ontstaan deze ziekten op steeds jongere leeftijd. De oorzaak hiervoor is laaggradige ontsteking dat ons vroegtijdig doet verouderen en ons neurologisch, psychologisch, immunologisch, metabolisch (energie) en endocrinologisch (hormonen) ontregeld.

Bron: "Epigenetics and Metabolism in Health and Disease" (7).


Genen zijn hier niet de oorzaak van, maar de leefstijl die een interactie heeft op onze genen. De wetenschap die dit bestudeerd heet epigenetica, waaruit leefstijlgeneeskunde en klinische psychoneuroimmunologie voortkomen. Onderzoek laat namelijk zien dat maar 5% van onze chronische ziektebeelden te verklaren zijn uit genetica (1). Deze moderne welvaartsziekten heten niet voor niets zo en zijn vrijwel afwezig bij bevolkingen die als jager-verzamelaar leven. Zo leefden alle mensen tot 10.000 jaar geleden. We zijn nog niet aangepast aan het leven zoals dat vandaag de dag is en dat lokt ontsteking uit. Overmatige ontsteking kan ons lichaam niet aan en zet daarom een zuinige overlevingsstand in. Deze stand heet chronische laaggradige ontsteking en sluimerend onder het 'oppervlak', waarbij pas na verloop van tijd klachten en ziekten ontstaan.


Leestip: De gamechanger in gezondheid: Epigentica


Wat is stress en onsteking?

Stress en ontsteking is een verstoring van homeostase en balans. Ons lichaam reageert daarop via mentale, neurologische, immunologische, endocrinologische en metabolische processen. Wanneer we spreken over ontsteking is het immuunsysteem betrokken. Waar de scheidslijn ligt tussen ontsteking en stress is te vergelijken met de vraag waar de scheidslijn zit tussen de kop en staart van een slang.


Stress en ontstekingsprocessen hebben als functie om homeostase - balans te herstellen, waardoor we in een staat komen van herstel, genezing en gezondheid. Deze processen gebeuren continu in ons lijf in meerdere of mindere mate. Zo is groei van een spier een ontstekingsproces, maar ook hersenweefsel kan hierdoor groeien na een avondje blokken.


Stress activeert ons sympathetische zenuwstelsel en hypothalamus-hypofyse-bijnieren as

Om te overleven activeert uit reactie op een stressprikkel (gevaar) ons brein het gehele lichaam. Het brein zelf wordt ook meer geactiveerd en via de productie van hormonen zoals adrenaline wordt glucose vrijgemaakt, zodat we energie hebben. De stressreactie maakt ook cortisol vrij om het immuunsysteem en ontsteking te onderdrukken. Het is namelijk niet zo handig om koorts, vermoeidheid of pijn te krijgen terwijl je aan het vluchten of vechten bent met een leeuw. Herstel kan pas op treden tijdens rust, nadat cortisolwaarden zijn gedaald. Pas dan kan via ontsteking genezing verder afgerond worden. Het probleem is dat er vaak teveel is en het lichaam het niet aankan. Dit heeft ook te maken met tekorten aan bijvoorbeeld vitaminen en mineralen.


Stress is niet zozeer slecht of goed. Het gaat erom dat het lichaam een fase van stress kan afronden en gevolgd wordt door rust en slaap. Chronische stress zorgt ervoor dat we niet herstellen en er cortisol resistentie optreedt. Cortisol resistentie en laaggradige ontsteking hebben veel met elkaar te maken.


Bron (2014): "Depression: An Insight and Need for Personalized

Psychological Stress Monitoring and Management" (8).


Altijd maar in de overlevingsstand staan

Waarom zoveel mensen chronische ziekten krijgen heeft te maken met trauma. Trauma is niet zozeer alleen wat optreedt na een auto-ongeluk of verkrachting. Ook emotionele verwaarlozing in de kindertijd geeft een mens een trauma. Dit is bijvoorbeeld te herkennen aan mensen die altijd gestrest zijn en in de overlevingsstand staan. Zij zijn niet zo goed in staat om innerlijk veiligheid en daarmee rust te creëren, omdat hun wereld in het verleden onveilig was. Zie hieronder een enorm verrijkende video hierover.



Typische- en hooggradige ontstekingen

Een typische grote ontsteking is wanneer het lichaam reageert op de beschadiging van weefsel, bijvoorbeeld wanneer je een wond hebt of een infectie door een virus oploopt. Het lichaam gaat in zulke situaties hard aan het werk om het beschadigde weefsel op te ruimen; bacteriën moeten uit de wond verdreven worden en de infectie moet bestreden worden. De reactie van het lichaam en het werk dat je lichaam verzet om de schade te herstellen gaat normaal gesproken vaak gepaard met koorts en pijn. Met name koorts is een enorm energierovend proces. Dit kan het lichaam dan ook niet lang volhouden. Het lichaam is heel slim en kan waarnemen of er voldoende energie is. Dat is ook de essentie achter laaggradige ontsteking. Het lichaam neemt waar dat er teveel is om vandaag op te lossen. Het is de strategie van: 'Vandaag overleven en morgen zien we wel'.


Laaggradige ontstekingen

Ontstekingsprocessen kosten energie en ons lichaam heeft niet oneindige capaciteit. Indien er teveel aan de hand is zet ons lichaam een laaggradige ontsteking in en doet alleen het hoognodige om te overleven. Dit gaat niet gepaard met typisch ontstekingsverschijnselen zoals koorts en wordt door de vage klachten vaak niet snel opgemerkt. Bij een laaggradige of chronische ontsteking is het immuunsysteem continu een klein beetje geactiveerd.


Omdat het immuunsysteem niet zo hard aan het werk is als bij een acute ontsteking, is er geen sprake van een reactie van het lichaam betreffende het opruimen en vernietigen van beschadigd weefsel. Je lichaam zorgt er bij een laaggradige ontsteking ‘alleen maar’ voor dat de ziekteverwekkers zich niet goed kunnen vermenigvuldigen en dus minder schade kunnen aanrichten.


Een laaggradige ontsteking blijft hierdoor sluimeren en een proces richting gezondheid is niet mogelijk. Op den duur raken weefsels verwaarloosd en krijgen we klachten. Afhankelijk van de genetische aanleg krijgt een mens een auto-immuunziekte, burnout, depressie, fibromyalgie of diabetes type 2.


Hoe kunnen ontstekingen gemeten worden in het bloed?

Na het ontstaan van een ontsteking in het lichaam wordt door de lever CRP (C-reactive protein) aangemaakt en verspreidt in de bloedbaan. Het CRP niveau in je bloed stijgt flink als reactie op een ontsteking. Door middel van een meting kun je een acute ontsteking aantonen, of juist uitsluiten. Bij laaggradige ontstekingen worden een lange periode erg kleine hoeveelheden CRP aangemaakt. Deze kunnen niet ontdekt worden met de reguliere CRP test die bijvoorbeeld de huisarts laat prikken.


Een laaggradige ontsteking kan In het bloed gezien worden via high sensitive (hs) CRP test samen met schildklierwaarden waaronder vooral reverse T3. Insuline-, cortisol- en leptine resistentie zijn andere signalen van laaggradige ontsteking. High sensitive CRP enreverse T3 wordt regulier niet gemeten.


Leestip: Diagnostiek naar laaggradige ontsteking



We krijgen laaggradige onsteking, omdat het moderne leven een evolutionaire mismatch is

De mens is geëvolueerd (gevormd) over miljoenen en honderdduizenden jaren in een omgeving die op vele wijze erg verschillend is met het leven van nu. In deze periode is bepaald hoe we zijn geworden en vooral wat we nodig hebben om gezond te blijven. Een voorbeeld hiervan is een blanke huid, die ontstond toen de mens steeds meer van de evenaar af emigreerden. Hoe verder van de evenaar af, hoe minder zonnestraling voor de aanmaak van vitamine D. De blanke huid die de emigrerende mens kreeg laat meer zonlicht door, waardoor er voldoende vitamine D kon worden aangemaakt.


Donker of blank, hoe dan ook is er het grote probleem dat er überhaupt amper zonlicht op de huid komt door make-up, boerka, zonnebrand of een leven binnenshuis. Vitamine D tekort (<100 nmol/l), dat ook bijvoorbeeld veel voorkomt in Saudi Arabië, is een wereldwijd probleem dat ernstige schade geeft voor de gezondheid. Een tekort zet aan tot ontsteking, kanker en auto-immuunziekten.


Leestip: Vitamin D tekort, een wereldwijde epidemie


Een ander voorbeeld is omega-3 en jodium, dat de mens in zijn evolutiehistorie in een grotere mate dan nu hebben binnen gekregen. Beide zitten vooral in voedsel dat te vinden is in en aan het water (vissen, schaaldieren en zeewieren). De mens leefde namelijk vooral aan het water en dat doen we overigens nog steeds. Het jodiumprobleem is redelijk opgelost, omdat we het hebben toegevoegd aan brood en zout, maar omega 3 (DHA/EPA) tekort in combinatie met een omega-6 overschot, is nog wel een groot probleem. Alleen aan het feit dat jodium moet worden toegevoegd, kunnen we al afleiden dat ons voedingspatroon en de schijf van vijf zeer discutabel is. Ook dit geeft ontsteking en disfunctioneren van ons lichaam op elk niveau.


Leestip: Omega-3 en auto-immuunziekten (revolutionairgezond.nl)

Leestip: Je bent wat je voorouders aten


Het probleem: Verstoring van de totale homeostase

De reguliere gezondheidszorg en de opgeleide professionals zoals artsen, fysiotherapeuten, diëtisten, psychiaters et cetera zijn opgeleid vanuit een reductionistisch paradigma. Dit houdt in dat zij normaliter beredeneren vanuit hokjes en vooral symptomen. De behandeling is crue gezegd vooral symptoombestrijding, zonder dat er evolutionair biologisch wordt nagedacht. Dit vrij bijzonder aangezien evolutie 'de ruggengraat' is van de biologie waarop geneeskunde weer is gebaseerd. Lees hierover verder in mijn artikel hieronder.


Leestip: Evolutionaire geneeskunde vs reguliere geneeskunde

Leestip: Je bent wat je voorouders aten

Leestip: Tijd op de vetmythe te begraven


De mens is een vanuit de natuur ontstaan organisme dat bestaat uit 46 biljoen cellen dat als systeem uitermate complex samenwerkt. Alleen met een evolutionaire biologische systemische blik dit als geheel waarnemen gaan we werkelijke gezondheid creëren. De oorzaak van symptomen is namelijk een verstoring van de homeostase van het totaal. De symptomen zijn dus niet het echte probleem. We zijn op zoek naar de oorzaak van de oorzaak. De verstoorde mechanismen in de mens waar we dan op uit komen zijn vaak al lange tijd aan de gang door psychische stress, verkeerde voeding, toxiciteit, bewegingsarmoede et cetera.


Onze moderne leefstijl maakt ons ziek die ons lichaam belasten met ontstekingsprocessen. Als leefstijl ons ziek maakt dan ligt de oplossing ook bij leefstijl om ons weer beter te maken. Om laaggradige ontsteking op te lossen moeten we het lichaam geven wat het nodig heeft. Dit is de basis van leefstijlgeneeskunde. Het zit in voeding, beweging, plantengeneeskunde, paddenstoelengeneeskunde, psychologie, rust en intermittent leven. Door de juist ondersteuning en biologische prikkels zorgt dit ervoor dat ons lichaam weer in balans en homeostase komt en daardoor gaat functioneren, zoals we willen. Uiteraard verdwijnen gelijkertijd de klachten en ziekten. Dit kost afhankelijk van de verstoring en ernst alleen wel tijd.


Leestip: De man die 382 dagen vastte

Leestip: Becoming an Iceman

Leestip: Eiereren: Superfood tegen hart- en vaatziekte

Bronnen

Vashist, Sandeep Kumar & Schneider, Marion. (2014). Depression: An Insight and Need for Personalized Psychological Stress Monitoring and Management. Journal of Basic & Applied Sciences. 10. 177-182. 10.6000/1927-5129.2014.10.25.


(1) McCauley B. (2019) Life Expectancy in Hunter-Gatherers. In: Shackelford T., Weekes-Shackelford V. (eds) Encyclopedia of Evolutionary Psychological Science. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-16999-6_2352-1


(1) Ruiz-Núñez, B., Pruimboom, L., Dijck-Brouwer, D. A., & Muskiet, F. A. (2013). Lifestyle and nutritional imbalances associated with Western diseases: causes and consequences of chronic systemic low-grade inflammation in an evolutionary context. The Journal of nutritional biochemistry, 24(7), 1183–1201. https://doi.org/10.1016/j.jnutbio.2013.02.009


(2) https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/rechter-wijst-luchtvervuiling-aan-als-oorzaak-dood-brits-meisje~baaf708f6/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F


(3) Chung, D. (2018) Evolutionary Origin of Religions and Religious Evolution: Religious Neurosociology. Journal of Behavioral and Brain Science, 8, 485-511. https://doi.org/10.4236/jbbs.2018.89030


(4) Pruimboom, L., & Muskiet, F. (2018). Intermittent living; the use of ancient challenges as a vaccine against the deleterious effects of modern life - A hypothesis. Medical hypotheses, 120, 28–42. https://doi.org/10.1016/j.mehy.2018.08.002


(6) Fink, N. R., Chawes, B., Bønnelykke, K., Thorsen, J., Stokholm, J., Rasmussen, M. A., Brix, S., & Bisgaard, H. (2019). Levels of Systemic Low-grade Inflammation in Pregnant Mothers and Their Offspring are Correlated. Scientific reports, 9(1), 3043. https://doi.org/10.1038/s41598-019-39620-5


(7) Tzika E, Dreker T, Imhof A. Epigenetics and Metabolism in Health and Disease. Front Genet. 2018 Sep 18;9:361. doi: 10.3389/fgene.2018.00361. Erratum in: Front Genet. 2020 Apr 23;11:428. PMID: 30279699; PMCID: PMC6153363.


(8) Vashist, Sandeep Kumar & Schneider, Marion. (2014). Depression: An Insight and Need for Personalized Psychological Stress Monitoring and Management. Journal of Basic & Applied Sciences. 10. 177-182. 10.6000/1927-5129.2014.10.25.

27 views0 comments

Recent Posts

See All